rueпортал словник ґазета ґраматика

90-рӯча Володимира Микиты – інтервю

90-рӯча Володимира Микиты – інтервю

Всокоченый правопис автора

1 фебруара - 90 рокув легендарному малярю Володимиру Микиті

Подаєме интервю Юлії Шипович з сьым метром подкарпатського живопису про журнал «Отцюзнина» (№6, 2017)

Имня чоловіка, до котрого мене на сесь раз одправили «сконтактовати», побило всі мої очікованя. Єдно слово – Микита. Всі, тко из корінных подкарпатцюв може чути вадь видіти, по любому, десь-колись чули про сього челядника ци виділи його картины.

Стрів мене пан маляр на порозі свого дома, точніше пиля капуркы и первоє, што впало в око - се шикарный сад из басейном, каміном, чудесныма чічками и деревами. Доки я фотографовала се чудо природы, пан Володимир ладив собі кавіль. Я сівешно одказала ся и не дуже сівешно, вздрівши у домі штось похожоє на малярську майстерську, «рванула» до неї. Майстерська выявила ся и поправді фантастичнōв: читавоє число именитых картин, подобенок, книгы, альбомы, стародавні предметы, а в сусіднюй комнатци - музей. Як выявило ся, комнатка и всьо, што в нюй – се копія комнаты, в якӯй родив ся малярь: «Мамка умерла у 1991 роци, після того я и перенюс всі сі предметы сюда и вчинив обстановку, атмосферу, в якӯй вырос. Туй всьо: моя колыска, наш стӯл, сервант, даже лампа…».

Коли мы перейшли у галерею майстра, я зачала свӯй, уже привычный, «допит»:
‒ Якоє число Вашых картин находять ся туй?

‒ Десь третя часть, а другі розметані по музеях світа.

‒ Як у Вас возникла идея вчиненя авторського музея?

‒ Розумієте, не мож скласти думку про маляря, кедь ты видів лем єдну-дві з його робот. А у нашых музеях, ги правило, висять лем по дакӯлко картин, иншы всі находять ся у резерві. Быває, што є тематичні выставкы, присвячені єдному малярьови, айбо в бӯлшости трафункӯв люде мавуть можность увидіти лем даякі из полотен, другі спрятані. Завто мені прийшло в голову вчинити свою власну галерею, де мож достовірно оцінити моє творчество.

‒ Як збирали картины, спеціално мальовали лем про музей?

‒ Из каждого періода мої творчости я лишав собі дакӯлко картин, так и назбирало ся на цілый музей…

‒ Не жаліли, коли не продавали картины, а лишали, се – немалі гроші?

‒ Знаєте, май менше люблю якраз продавати свої роботы. Се як одрывати частку свої душі. Вже фест рокӯв стараву ся нич не продавати. А тоты картины, што суть в музейови, не продавуть ся нияк!

‒ Много людий нащивлявуть Ваш музей?

‒ Много, фурт ткось приїжджає из разных держав, разні делегації… и теперь чекаву звонка, має прийти делегація дохторӯв из Америкы.

‒ А як зачали мальовати?

‒ Не памнятаву, та й нитко не памнятать. Фурт десь штось мальовав… на піску, напримір.

‒ Чия идея была оддати Вас у художньоє училище?

‒ Коли я поступав, то про се нитко и не знав. Як зараховали, товды и розказав.

‒ Домак нитко? И мама не знала?

‒ Нитко…

‒ А як товды возникла у Вас така идея пӯйти вчити ся?

‒ Быв такый Крайняниця. Вӯн мене знав, видів мої роботы, от и посовітовав, штобы пӯшōв вчити ся. Я зобрав ся ‒ и в путь.

‒ Што май бӯлше любило ся мальовати?

‒ То, што треба именно в сесь момент.

‒ Як оприділяєте, што треба?

‒ Просто чувствуву…интуїція.

‒ Ци приходили періоды в житю, коли не было вдохновеня, назрівала творчеська криза?

‒ Не вто, штобы криза… быв період, коли я руку поламав, даже товды мальовав, из гіпсом. Натреніровав ліву руку ‒ и всьо выходило. А так, штобы нияк не мальовати, то такого и не было. Я николи й не оддыхав нормално…

‒ Николи не мали одпуска?

‒ Та вы што, якый одпустк, про што бесіда. В мене даже мамка, коли ищи жива была, фурт казала, што якось недобре ищи й в неділю мальовати. Я одказовав, што мальованя – се Божественна робота. Про мене мальованя – се радость, коли є якась свободна минутка, то я обязателно схоснуву єї, штобы порадовати себе.

‒ А як што до вдохновеня. Є у Вас якыйсь особый час, коли оно тривожить май бӯлше?

‒ А оно фурт зо мнōв, николи не пропадать.

‒ З Вашых рӯдных ткось малює?

‒ Дівчата, они мальовали обыдві. Фантастично при чому. Айбо, мені ся видить, што се не жӯнська професія. Хоть я можу и ошибати ся, бо знаву жӯн, які є префайныма малярками.

‒ Як подбираєте «имня» картині?

‒ З сьым у мене фурт проблемы. Та они поязані из замыслом картины, одчутями, які она вызывать. Инколи треба и изольовати назву од замысла, айбо я не способный на се.

Володимир Микита – «Пӯдвичур», жерело: mykyta.com.ua

‒ Як довго можете мальовати єдну картину?

‒ Та по-разному. Быває, што довго, просто меже перерывами малюву штось иншоє. Портреты. От їх я малюву довго. Про вто, штобы вчинити чийись портрет, треба «проскановати» чоловіка, його характер, врозуміти психологію, изучити внутрішньый світ. Лем товды мож бӯлш-менш достовірно намальовати його зображеня.

‒ У Вас дуже разні картины, дуже разні стилі…

‒ Так, я пробывав себе у многых техніках. Вынайшов даже свою…

‒ А як вынайшли?

‒ В процесі изглядованя. Діло в тому, што бӯлшость малярӯв роблять в єднуй техніци, ткось, може, в двох. А я люблю експериментовати, пробывати штось новоє, фурт розвивати ся…

‒ А в якый період вынайшли свою техніку?

‒ В 60-х роках.

‒ Має она якусь спеціалну назву?

‒ Та ньыт, просто моя авторська техніка…

‒ Вы пробывали себе и в ролі выкладача, не хотіли навчити сьої технікы когось из свойих студентӯв?

‒ Та не треба їм се. Нив дуже тяжко оволодіти. Та и позеравучи за тым, в якому дусі розвивать ся днешньоє искуство, мені видить ся, што моя техніка про нього не годить ся.

‒ Полюбило ся Вам научати иншых?

‒ Я далекый од выкладацькых способностий. Се не моє, як на мене, є важливіші вещі…

‒ У Вашӯй творчости фест много мотивӯв села, народа…

‒ Вся моя творчость построєна на соціалных мотивах, темі менталности нашого народа. Моя основна задача – лишити памнять про Подкарпатя, передати истинный дух нашого народа. Манайло, Кондратович, Коцка – всі они колись, ищи до войны, писали картины именно на такі темы, а потому перейшли до чогось нейтралного, а головноє ‒ безопасного, до пейзажӯв, напримір. А я рішив перейняти сю непросту естафету. Было тяжко, в отділні моменты мого житя в державі была ситуація, коли подобні темы и мотивы просто не допускали ся.

‒ Як малюєте, з натуры?

‒ З памняти.

‒ Тойисть, Вы виділи вшитко, што зображено на Вашых картинах?

‒ Но, не докус так. Я фурт любив общати ся из старшыма людьми, слухати якісь исторії, се мене и вдохновляло на вчиненя образӯв и картин.

‒ А портреты?

‒ Так само…

Володимир Микита – «Бабка», жерело: mykyta.com.ua

‒ А з натуры?

‒ Я много мальовав и из натуры, айбо якісь основні мої роботы намальовані именно з памняти.

‒ У Вас дуже много робот из темōв Верховины.

‒ Так, се правда. Розумієте, як не як, айбо наш дух, менталность май файно характеризує якраз Верховина.

‒ Чом у Вас така тяга до сілськых мотивӯв?

‒ Хоче ся лишити позад себе штось дійствително вартоє позӯра. А што може быти май цінноє, ги закарбовати на холсті вто, як и чим жив и жиє мӯй народ. Пейзажі, мотивы природы – се всьо чудесно, резултативно и грошовито. Айбо, знаєте , там не треба «напрягати ся», мыслити. А дійствително цінна робота має нести у собі глыбокый сенс. Одтворьовати направду штось моцноє: філософськоє, важноє про всих, даколи ‒ скандалноє…

‒ На многых Вашых картинах є мотивы гармонії природы и цивілізації, приміром там, де зображено архітектуру.

‒ Так. Гармонія природы и цивілізації направду ‒ єдна из май важных тем мої творчости. Я мальовав сі роботы в знак протеста, коли при радянськӯй власти зачали стройити всі обезформлені и нефайні дома, типу клубӯв и ферм. Нашому крайови се было абсолютно чужоє. У нас архітектура – се вид искуства, не иншак. Што вже говорити про елементарный естетичный выгляд постройок.

‒ Я замітила, што на многых картинах є образ Христа. Яку роль у Вашому житю одограє віра?

‒ Мені дуже жаль людий, які не вірять в Бога. Я вырос на сюй духовнӯй основі, и без Бога, ани до порога, як то кажуть. Лем завдячувучи Всевышньому, я маву вшитко, чим володіву.

‒ Чисто з интереса, Вы держали колись худобу?

‒ В мої донькы козочка была – Писанка. Дуже любили єдна другу.

‒ Якоє Вашоє кредо як маляря?

‒ Быти гибы монахом. Быти вірному свому пішнякови, котрый избрав. Не обманьовати, а май головнішоє – не обманьовати ся. Творити духовно. Не жадати чогось матеріалного. Мати вто, што необходимо, а не вто, чого хоче ся. Жити скромно и моцовати ся лишити позад себе направду штось цінноє. Быти вірным своюй професії и чесно служити юй до кӯнця свого житя. То про мене значить быти истинным малярьом.

По деталнӯй екскурсії галерейōв мы навернули ся у майстерню, де пан Володимир погостив мене цукриками, а себе кавильом (якый так и не встиг выпити ищи до галереї через мої звіданя) и піпōв. Мы продовжили бесіду, в котрōй Володимир Микита мало прибив ня новостьōв про вто, што хоче одказати ся од регалій Народного художника України и Заслуженого художника України: «Розумієте, колись сі званя были направду вартыма, їх удостойовали ся єдиниці. А днесь се всьо по другому. Люде, які ищи й близько не досягли того уровня, які ведуть за собōв такі званя, вже їх дӯставуть лем тому, што якось приближені до власти. Се абсурд! Мені се не треба, се не показник, тим бӯлш в наш час. Лем творчость має сенс. Я серенчливый, коли розуміву, што приблизив ся до якогось идеалу ци што…». На моє звіданя, ци є картина, якōв бы пан Володимир быв цілком доволный, и яку бы мож было назвати идеалнов, вповів лем єдно – «Не дозрів!».

От так, легенда и геній выявив ся напрочуд скромнōв особистостьōв, добрым, мудрым и дуже легкым у комунікованьови чоловіком, якый повностьōв присвятив себе професії маляря!

P.S. Я ищи малōв восхищала ся творчостьōв Володимира Микиты. Теперь, після дакӯлкох годин на єдинці из ним, я аж нияк не перестану любити його картины, айбо вже не можу думати про нього лем, як про маляря. Теперь ‒ се образець того, якым має быти челядник и як треба прожити своє житя, штобы «потому» направду про нич не жаліти…

Далші статї из катеґōрії Даты читайте за удкликованьом
Реклама